Για τα παιδιά και τους εφήβους σήμερα, το σχολείο δεν τελειώνει όταν κλείνει η πόρτα της τάξης.
Συνεχίζεται στο κινητό, στα μηνύματα, στα social media. Και κάπου εκεί εμφανίζεται ένα φαινόμενο που συχνά υποτιμάται ή παρερμηνεύεται: το cyberbullying.

Πολλοί γονείς το φαντάζονται ως «μια κακή κουβέντα στο διαδίκτυο». Στην πραγματικότητα, όμως, μπορεί να πάρει μορφές πολύ πιο σοβαρές και επώδυνες για ένα παιδί.

Τι είναι πραγματικά το cyberbullying

Το cyberbullying δεν είναι ένα μεμονωμένο σχόλιο ή μια στιγμιαία ένταση. Είναι συστηματική παρενόχληση μέσω ψηφιακών μέσων, που μπορεί να περιλαμβάνει:

• προσβλητικά ή απειλητικά μηνύματα

• διασπορά ψευδών πληροφοριών

• κοινοποίηση προσωπικών φωτογραφιών ή βίντεο χωρίς συναίνεση

• δημόσιο εξευτελισμό σε ομάδες ή πλατφόρμες

Το πιο δύσκολο στοιχείο είναι ότι δεν έχει ωράριο. Το παιδί δεν μπορεί απλώς να «φύγει». Το κουβαλά μαζί του.

Γιατί δεν πρέπει να το αντιμετωπίζουμε ελαφρά;

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, πολλές μορφές cyberbullying θεωρούνται παράνομες πράξεις, ειδικά όταν αφορούν ανήλικους ή προσωπικά δεδομένα.
Όμως, πέρα από το νομικό σκέλος, υπάρχει κάτι εξίσου σημαντικό: η ψυχολογική επίδραση.

Παιδιά που βιώνουν διαδικτυακό εκφοβισμό μπορεί να εμφανίσουν:

• απόσυρση και σιωπή

• πτώση στη σχολική επίδοση

• άγχος, φόβο, χαμηλή αυτοεκτίμηση

• άρνηση να πάνε σχολείο ή να μιλήσουν για ό,τι συμβαίνει

Και πολύ συχνά, δεν το λένε σε κανέναν.

Ο ρόλος του σχολείου και της οικογένειας

Όταν ένα περιστατικό cyberbullying γίνει γνωστό, το σχολείο οφείλει να το αντιμετωπίσει σοβαρά, σε συνεργασία με τους γονείς και –αν χρειαστεί– με τους αρμόδιους φορείς. Δεν είναι «κάτι που λύνεται μόνο του».

Όμως το πιο κρίσιμο βήμα γίνεται πριν φτάσουμε εκεί:
στο σπίτι.

Ο γονέας δεν χρειάζεται να είναι ειδικός στην τεχνολογία. Χρειάζεται να είναι παρών. Να ρωτά, να ακούει, να παρατηρεί αλλαγές στη συμπεριφορά. Και κυρίως, να μην ακυρώνει αυτό που νιώθει το παιδί με φράσεις όπως «μη δίνεις σημασία» ή «έτσι είναι αυτά στο ίντερνετ».

Τι χρειάζεται να ακούσει ένα παιδί

Ότι δεν φταίει.
Ότι δεν είναι μόνο του.
Ότι υπάρχει λύση.

Η κατανόηση, η εμπιστοσύνη και η σωστή καθοδήγηση είναι τα πιο δυνατά «αντίδοτα» απέναντι στον διαδικτυακό εκφοβισμό.

Ένα τελευταίο, αλλά ουσιαστικό σημείο

Το cyberbullying δεν είναι θέμα «κακών παιδιών» και «καλών παιδιών». Είναι θέμα ορίων, παιδείας και σωστής χρήσης της τεχνολογίας.

Και εκεί, ο ρόλος της οικογένειας και του σχολείου είναι καθοριστικός:
να μάθουμε στα παιδιά πώς να προστατεύουν τον εαυτό τους, αλλά και πώς να σέβονται τους άλλους.